DASH Diyeti Nedir?
Hipertansiyon tedavisinde kan basıncını azaltmak için önerilen bir diyettir. Ömür boyu sürecek bir beslenme tarzıdır.
DASH Diyeti Nasıl Yapılır:
- Sodyumu olabildiğince az tüketip,
- Basit şeker, kolesterol, toplam yağ ve doymuş yağ asitleri açısından fakir,
- Protein, posa, magnezyum, kalsiyum ve karbonhidrattan zengin beslenmek temel amaçtır.
Sebze, meyve, kepekli tahıl, yağsız veya az yağlı balık, kümes hayvanları, fasulye, fındık ve yağlı tohumlardan zengin ; yağlı et, tam yağlı süt ürünleri, şekerli içecekler, tatlılar ve sodyum bakımından fakir bir diyet yaklaşımdır.
DASH Diyeti Yasakları
Yüksek sodyum, yağ ve şeker içeren atıştırmalıklardan uzak durulmalıdır.
Alkol, şeker, cips, asitli ve gazlı içecekler, şekerli içecekler, hamur işleri, paketli atıştırmalıklar diyette tüketilmemelidir.
DASH Diyetini’nin Faydaları
Hipertansiyon dışında; diyabet, kalp damar hastalıkları ve inflamatuar hastalıklar için de koruyucudur.
- Diyet antioksidan kapasiteyi artırarak oksidatif stresi azaltır (1)
- Kadınlarda menopoz sonrası ruh hâlini olumlu yönde etkiler (2)
- 70 yaş üstü kadınlarda bilişsel işlev ve hafızayı olumlu etkiler (3)
- Böbrek yetmezliği gelişimini azaltır (4)
- Gestasyonel diyabette (gebelik diyabeti); Açlık kan şekeri, hemoglobin A1c (HbA1c), serum triaçilgliserol ve yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol düzeylerini olumlu etkiler (5)
- Gestasyonel diyabet riskini %71 azalttığı saptandı. (6)
- 8 hafta süresince DASH diyeti tüketen yaş aralığı 18-40 yaş olan polikistik over sendromlu kadınlarda;
Vücut ağırlığı ve beden kitle indeksinde azalma,
Serum trigliserid ve LDL kolesterol düzeylerinde azalma,
Plazma total antioksidan kapasite ve glutatyon düzeylerinde artış,
Serum insülin düzeylerinde azalma kaydedilmiştir. (7)
DASH DİYETİ OLUMSUZLUKLARI
- Aniden tuz ve şekeri kesmek zor olabilir.
- Maliyetli organik ürünlerin tüketilmesi gerekir.
- Mide astarını tahriş edebilir.
DASH DİYETİNİ KİMLER UYGULAMAMALI
- Mide ülseri olanlar
- Bağırsak ameliyatı geçirenler veya
- Huzursuz bağırsak sendromu olanlar DASH diyetini uygulamamalıdır.
DASH DİYETİNİ KİMLER YAPABİLİR?
- Yüksek tansiyon / hipertansiyonu olanlar
- İnsülin direnci olanlar
- Obez veya aşırı kilolular
- Diyabet hastaları
- Böbrek hastalığı olanlar
- Yüksek LDL kolesterol düzeylerine sahip olanlar yapabilir.
DASH Diyeti Örnek Menü
Kahvaltı
1 adet haşlanmış yumurta
1-2 ince dilim (2 parmak kalınlığı) beyaz peynir
Mevsim yeşillikleri, domates, salatalık
Tam tahıllı/ siyez/ karakılçık ekmek
1 porsiyon taze meyve
Ara Öğün
1 porsiyon meyve
5-6 adet çiğ kuruyemiş
Yeşil çay
Öğlen
Kurubaklagilli salata
Yoğur/kefir
Tam tahıllı/ siyez/ karakılçık ekmek
Ara Öğün
2 porsiyon meyve
Kiraz sapı çayı
Akşam
1 kase sebze çorbası
Izgara tavuk/ balık
Tam tahıllı/ siyez/ karakılçık ekmek
Mevsim salata
Önümüzdeki 6 ay içinde sağlığınızı geri kazanmak ve fazla kilolarınızdan kurtulmak için İzmir Diyetisyen Gizem Tunçtürk ile birlikte DASH diyetini deneyin.
Hemen randevu alın.
Kaynaklar:
- Shirani F, Salehi-Abargouei A, Azadbakht L. Effects of Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH) diet on some risk for developing type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis on controlled clinical trials. Nutrition 2013;29(7-8):939-47
- Torres SJ, Nowson CA. A moderate-sodium DASH-type diet improves mood in postmenopausal women. Nutrition 2012;28(9): 896-900
- Berendsen AAM, Kang JH, van de Rest O, Feskens EJM, de Groot LCPGM, Grodstein F. The dietary approaches to stop hypertension diet, cognitive function, and cognitive decline in American Older Women. J Am Med Dir Assoc 2017;18(5):427-32.
- Rebholz CM, Crews DC, Grams ME, Steffen LM, Levey AS, Miller ER 3rd , et al. DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) diet and risk of subsequent kidney disease. Am J Kidney Dis 2016;68(6):853- 61
- Izadi V, Tehrani H, Haghighatdoost F, Dehghan A, Surkan PJ, Azadbakht L. Adherence to the DASH and Mediterranean diets is associated with decreased risk for gestational diabetes mellitus. Nutrition 2016; 32(10):1092-6.
- Asemi Z, Samimi M, Tabassi Z, Shakeri H, Sabihi SS, Esmaillzadeh A. Effects of DASH diet on lipid profiles and biomarkers of oxidative stress in overweight and obese women with polycystic ovary syndrome: a randomized clinical trial. Nutrition 2014;30(11-12):1287-93